02.11.2026 | Małgorzata
Olej sezamowy. Do czego używać, czy można na nim smażyć?
Olej sezamowy doskonale sprawdza się jako dodatek do sałatek, sosów, past warzywnych, ryżu, makaronów oraz gotowych dań kuchni azjatyckiej. Nadaje potrawom charakterystyczny, orzechowy aromat, którego intensywność zależy między innymi od sposobu przygotowania nasion.
Nie każdy olej sezamowy nadaje się do smażenia. W naszej olejarni tłoczymy olej sezamowy na zimno z nieprażonych nasion. Nie rafinujemy go ani nie oczyszczamy, dlatego polecamy stosować go na zimno lub dodawać do potraw po zakończeniu gotowania.
Olej z prażonego sezamu ma zazwyczaj mocniejszy, bardziej wyrazisty aromat. Z kolei olej z nieprażonych nasion jest łagodniejszy i łatwiej dopasować go do codziennych potraw. Wybór zależy więc nie tylko od sposobu produkcji, ale przede wszystkim od smaku, jaki chcesz uzyskać.
Spis treści:
Do czego używać oleju sezamowego?
Olej sezamowy możesz wykorzystać zarówno w kuchni azjatyckiej, jak i w codziennych, dobrze znanych potrawach. Nie potrzebujesz do tego skomplikowanych przepisów. Często wystarczy kilka kropel dodanych do gotowego dania, aby nadać mu delikatnie orzechowy smak.
Najlepiej sprawdza się w:
- Sałatkach i surówkach. Pasuje do sałatki z ogórka, marchewki, kapusty pekińskiej, pomidorów i zielonych warzyw.
- Sosach i dressingach. Możesz połączyć go z sokiem z cytryny, limonki, musztardą, sosem sojowym lub octem ryżowym.
- Hummusie i pastach warzywnych. Dodaje łagodnego, orzechowego aromatu pastom z ciecierzycy, fasoli i pieczonych warzyw.
- Ryżu i makaronach. Wystarczy skropić gotową potrawę niewielką ilością oleju.
- Gotowanych i pieczonych warzywach. Szczególnie dobrze komponuje się z brokułami, marchewką, kalafiorem i batatami.
- Daniach inspirowanych kuchnią azjatycką. Pasuje do tofu, makaronu ryżowego, ramenu oraz warzyw przygotowanych w woku.
Trzy proste sposoby na wykorzystanie oleju sezamowego
Dressing do sałatki z ogórkiem i marchewką
Połącz 1 łyżkę oleju sezamowego, 1 łyżkę soku z limonki, 1 łyżeczkę sosu sojowego i odrobinę startego imbiru. Wymieszaj z cienko pokrojonym ogórkiem i marchewką. Na koniec posyp sezamem.
Sos sezamowy do warzyw
Wymieszaj 1 łyżkę oleju sezamowego, 1 łyżeczkę musztardy, 1 łyżkę soku z cytryny i odrobinę wody. Tak przygotowany sos pasuje do gotowanych brokułów, kalafiora lub pieczonej marchewki.
Makaron ryżowy z sezamową nutą
Ugotuj makaron ryżowy i połącz go z przygotowanymi wcześniej warzywami. Po przełożeniu na talerz dodaj 1 łyżeczkę oleju sezamowego na porcję, nieco sosu sojowego i posiekaną kolendrę.
W każdym z tych przepisów olej dodajemy bez podgrzewania. W ten sposób zachowujemy jego charakterystyczny smak, który dobrze uzupełnia pozostałe składniki.
Czy można smażyć na oleju sezamowym?
Tak, na niektórych rodzajach oleju sezamowego można smażyć, ale nie każdy się do tego nadaje. Wiele zależy od sposobu produkcji, stopnia rafinacji oraz przeznaczenia konkretnego oleju.
Naszego oleju sezamowego tłoczonego na zimno nie polecamy do smażenia ani pieczenia. Najlepiej wykorzystać go do potraw na zimno lub dodać do gotowego dania, aby wzbogacić jego smak.
Olej sezamowy nierafinowany a rafinowany
Olej nierafinowany nie przechodzi procesu rafinacji, podczas którego usuwa się między innymi część substancji wpływających na zapach, smak i trwałość. Zachowuje bardziej charakterystyczny aromat surowca, ale trzeba odpowiednio go przechowywać i używać zgodnie z jego przeznaczeniem.
Rafinowany olej sezamowy ma zwykle łagodniejszy smak i jest bardziej odporny na działanie wysokiej temperatury. Jeżeli producent dopuszcza takie zastosowanie, można wykorzystać go do smażenia.
Z kolei olej z prażonych nasion często wykorzystuje się do doprawiania gotowych potraw ze względu na jego intensywny aromat. Samo prażenie sezamu nie przesądza jednak o tym, czy olej nadaje się do smażenia.
Temperatura dymienia oleju sezamowego
Temperatura dymienia to moment, w którym podgrzewany olej zaczyna wydzielać widoczny dym. Nie ma jednak jednej uniwersalnej temperatury dymienia dla wszystkich olejów sezamowych.
Zależy ona między innymi od tego, czy olej został rafinowany, jaki ma skład i w jakim jest stanie. Nie jest też jedynym wyznacznikiem jego przydatności do smażenia. Znaczenie ma również czas podgrzewania i zmiany zachodzące w tłuszczu pod wpływem temperatury.
Badania Rahmanii i współautorów z 2024 roku wykazały, że sposób produkcji oleju sezamowego wpływa na jego zachowanie podczas ogrzewania i ekspozycji na światło [2].
Do smażenia wybieraj olej przeznaczony do wysokich temperatur, na przykład odpowiedni olej rafinowany. Nasz olej sezamowy polecamy natomiast dodawać już po zakończeniu gotowania.
Czy olej sezamowy można dodać do gorącej potrawy?
Tak. Możesz skropić nim gotowy ryż, makaron, warzywa czy zupę. To coś innego niż smażenie na oleju.
Podczas smażenia tłuszcz jest bezpośrednio podgrzewany na patelni. Kiedy dodajesz go do przygotowanego już posiłku, nie wykorzystujesz go do smażenia, a przede wszystkim jako dodatek smakowy.
Najlepiej zdjąć potrawę z ognia, przełożyć ją na talerz i dopiero wtedy dodać olej.
Czym różni się olej sezamowy od oleju z prażonego sezamu?
Podstawowa różnica dotyczy przygotowania nasion przed tłoczeniem. Olej z nieprażonego sezamu powstaje z nasion, które wcześniej nie były prażone. W drugim przypadku sezam poddaje się prażeniu, aby wydobyć z niego intensywniejszy smak i aromat.
Prażenie wpływa również na skład niektórych substancji obecnych w oleju. Badania Arab i współautorów z 2022 roku wykazały, że temperatura prażenia zmienia zawartość lignanów, tokoferoli oraz wybrane parametry stabilności oksydacyjnej oleju [1].
Nie ma więc jednego rodzaju oleju sezamowego, który będzie najlepszy do każdej potrawy. Wiele zależy od tego, czy szukasz delikatnej, czy wyraźnie prażonej nuty smakowej.
| Cecha | Olej z nieprażonego sezamu | Olej z prażonego sezamu |
|---|---|---|
| Przygotowanie nasion | Bez prażenia | Nasiona prażone przed tłoczeniem |
| Smak | Zwykle łagodniejszy, lekko orzechowy | Mocniej orzechowy, charakterystycznie prażony |
| Aromat | Delikatniejszy | Intensywniejszy |
| Barwa | Najczęściej jasna, złocista | Często ciemniejsza, zależnie od prażenia |
| Zastosowanie | Sałatki, sosy, pasty i gotowe dania | Aromatyczne sosy, dressingi i wykańczanie potraw |
| Tłoczenie na zimno | Możliwe | Również możliwe |
Czy olej z prażonego sezamu może być tłoczony na zimno?
Tak. Prażenie nasion i tłoczenie oleju to dwa różne etapy produkcji.
Nasiona mogą zostać najpierw uprażone, a następnie poddane tłoczeniu na zimno. Samo określenie „tłoczony na zimno” nie oznacza więc, że olej powstał z nieprażonego sezamu.
W naszej olejarni nie prażymy nasion przed tłoczeniem. Dzięki temu nasz olej ma delikatny, orzechowy smak bez intensywnej nuty prażenia.
Jak smakuje olej sezamowy?
Olej sezamowy z nieprażonych nasion ma łagodny, lekko orzechowy smak z charakterystyczną nutą sezamu. Nie jest całkowicie neutralny, ale nie dominuje potraw tak mocno jak oleje z intensywnie prażonych nasion.
Nasz olej ma złocistożółtą barwę i delikatny aromat. Szczególnie lubimy jego połączenie ze świeżymi warzywami, ziołami i cytrusami. W dressingach dobrze komponuje się również z musztardą.
Jeżeli przygotowujesz delikatną sałatkę z warzywami i świeżymi ziołami, łagodniejszy olej sezamowy pozwoli zachować smak pozostałych składników. Do wyrazistego sosu azjatyckiego, w którym zależy Ci na mocnej nucie prażonego sezamu, lepiej może pasować wariant z prażonych nasion.
Jeśli dopiero poznajesz smak oleju sezamowego, zacznij od niewielkiej ilości. Jedna łyżeczka dodana do gotowej potrawy pozwoli Ci ocenić, jak intensywny aromat najbardziej Ci odpowiada.
Czy olej sezamowy jest zdrowy i co zawiera?
Olej sezamowy może być składnikiem zróżnicowanej, odpowiednio zbilansowanej diety. Jego wartość odżywcza wynika przede wszystkim z obecności tłuszczów roślinnych, wśród których dominują nienasycone kwasy tłuszczowe.
Kwas linolowy omega-6 i kwas oleinowy omega-9
W typowym składzie oleju sezamowego występują przede wszystkim:
- Kwas linolowy (LA) należący do wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-6. Jest niezbędnym składnikiem diety, ponieważ organizm człowieka nie potrafi go samodzielnie wytwarzać w wystarczającej ilości.
- Kwas oleinowy należący do jednonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-9, obecny również między innymi w oliwie z oliwek.
Olej sezamowy zawiera także naturalne związki charakterystyczne dla sezamu, w tym lignany, takie jak sezamina i sezamolina. Ich ilość zależy od surowca i sposobu produkcji. Związki te zostały omówione między innymi w przeglądzie naukowym Langyana i współautorów [3].
Olej i całe nasiona sezamu różnią się jednak wartością odżywczą. Nasiona dostarczają również białka, błonnika i składników mineralnych, których nie należy automatycznie przypisywać wytłoczonemu olejowi.
Jeśli chcesz wykorzystać w kuchni całe rozdrobnione nasiona, dobrym rozwiązaniem będzie pasta sezamowa tahini, która ma gęstą, kremową konsystencję.
Podobnie jak inne oleje roślinne, olej sezamowy jest produktem wysokoenergetycznym. Najlepiej dodawać go do posiłków w ilości dopasowanej do potrawy i całego jadłospisu.
Możesz wykorzystać go zamiast części tłuszczów o wyższej zawartości kwasów nasyconych, na przykład przygotowując sałatki i zimne sosy.
Jaki olej sezamowy wybrać?
Wybór oleju sezamowego zacznij od tego, do jakich potraw chcesz go dodawać.
Jeśli szukasz delikatnego dodatku do sałatek, warzyw i codziennych posiłków, zwróć uwagę na olej z nieprażonych nasion, tłoczony na zimno i nierafinowany. Jeśli natomiast zależy Ci na mocnym, prażonym aromacie charakterystycznym dla niektórych dań azjatyckich, możesz wybrać olej z prażonego sezamu.
Sprawdź również skład, sposób produkcji, termin przydatności i zalecenia dotyczące przechowywania. Znaczenie ma także opakowanie, które powinno odpowiednio chronić olej przed światłem.
Olej sezamowy z naszej rodzinnej manufaktury
W Zielonym Nurcie sami tłoczymy olej sezamowy z nieprażonych nasion. Robimy to metodą rzemieślniczą, na zimno, w temperaturze nieprzekraczającej 38°C.
Nie rafinujemy go ani nie oczyszczamy. W butelce znajduje się wyłącznie 100% oleju z nasion sezamu, bez dodatku innych olejów i aromatów.
Rozlewamy go do butelek z ciemnego szkła, które ograniczają dostęp światła. Nasz olej ma złocistożółtą barwę i delikatny, przyjemnie orzechowy smak.
Nasiona sezamu pochodzą z upraw spoza Unii Europejskiej, natomiast olej produkujemy sami w Polsce, w naszej rodzinnej manufakturze.
Możesz wybrać butelkę 250 ml lub 500 ml, zależnie od tego, jak często wykorzystujesz olej w swojej kuchni.
Jak przechowywać olej sezamowy?
Olej sezamowy tłoczony na zimno należy chronić przed światłem, wysoką temperaturą i dostępem powietrza.
Po otwarciu przechowuj nasz olej w lodówce, w temperaturze od 5°C do 10°C. Po każdym użyciu dokładnie zakręcaj butelkę i nie pozostawiaj jej na nasłonecznionym blacie kuchennym.
Termin przydatności naszego oleju wynosi 6 miesięcy od daty produkcji, niezależnie od daty otwarcia.
Sprawdź olej sezamowy Zielony Nurt w naszym sklepie.
Źródła
- Arab R. i wsp. (2022). Effects of Seed Roasting Temperature on Sesame Oil Fatty Acid Composition, Lignan, Sterol and Tocopherol Contents, Oxidative Stability and Antioxidant Potential for Food Applications. Molecules, 27(14), 4508. DOI: https://doi.org/10.3390/molecules27144508 .
- Rahmania H. i wsp. (2024). Effects of Different Manufacturing Processes on Thermal and Photo-oxidative Stability of Sesame Oil. Journal of Oleo Science, 73(10), 1267–1276. DOI:
- Langyan S. i wsp. (2022). Food and nutraceutical functions of sesame oil: An underutilized crop for nutritional and health benefits. Food Chemistry, 389, 132990. DOI: https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2022.132990.










